Skala wykorzystania środków unijnych pokazuje, jak publiczne finansowanie może być narzędziem długofalowych zmian w gospodarce i infrastrukturze regionu, Podlaskie.
W ciągu dwóch lat samorząd województwa ogłosił blisko 200 naborów, na które wpłynęło ponad 1200 wniosków. Łączna kwota dofinansowania przekroczyła 3,1 mld zł. Perspektywa finansowa 2021–2027 została poddana przeglądom, w wyniku których wprowadzono nowe priorytety związane z bezpieczeństwem, ochroną ludności, obroną cywilną i cyberbezpieczeństwem, obejmujące ponad 13 proc. alokacji.
Zmiany objęły także zasady realizacji projektów. Nabory wydłużono do końca 2028 roku, a kwalifikowalność wydatków do 2030 roku. Beneficjenci mogą uzyskać zaliczki do 20 proc. wartości projektu, a poziom dofinansowania sięga 95 proc.
Równolegle rozwijane są inicjatywy współpracy między samorządem, nauką i biznesem, w tym Sojusz dla Regionu, program Catching-up Regions oraz EastInvest. W regionie realizowane są inwestycje strategiczne o wartości setek milionów złotych, obejmujące przemysł, rolnictwo, eksport oraz infrastrukturę drogową i społeczną.
Znaczące środki kierowane są do ochrony zdrowia. W latach 2024–2026 placówki medyczne otrzymały łącznie ponad 800 mln zł, w tym największe wsparcie trafiło do Białostockiego Centrum Onkologii. Finansowanie obejmuje rozbudowę infrastruktury oraz tworzenie wyspecjalizowanych jednostek leczenia.
W działaniach społecznych uwzględniono m.in. wsparcie osób z niepełnosprawnościami oraz rozwój usług zdrowotnych. Powstały zakłady aktywności zawodowej oraz realizowane są projekty dotyczące zdrowia psychicznego i profilaktyki.
W obszarze infrastruktury dominują inwestycje drogowe o wartości przekraczającej miliard złotych, co przełożyło się na modernizację i rozbudowę setek kilometrów dróg wojewódzkich. Uzupełnieniem są wydatki na edukację, bezpieczeństwo oraz transport publiczny, w tym wieloletnie umowy na regionalne przewozy kolejowe.
Środki publiczne kierowane są także na kulturę, ochronę dziedzictwa oraz rozwój instytucji. Równolegle wspierana jest przedsiębiorczość, eksport i współpraca międzynarodowa, m.in. poprzez projekty Interreg oraz działania szkoleniowe i wyjazdy gospodarcze.
W turystyce rozwijane są programy regionalne oraz infrastruktura, w tym szlaki wodne i projekty promujące region. Uzupełnieniem jest system wsparcia organizacji pozarządowych oraz inicjatywy związane z promocją marki regionalnej.
W rolnictwie środki obejmują infrastrukturę, gospodarkę wodną oraz scalanie gruntów. Równolegle rozwijana jest promocja produktów lokalnych poprzez system certyfikacji i bazę producentów, co łączy działania gospodarcze z turystyką i dziedzictwem kulturowym.